Alafas mevki yamaçlarında mağaralar bulunmaktadır. Bu mağaraların sayacak şekilde olup, bunların ikisi doğuda bir tanesi batıda bulunmaktadır. Bunların isimleri ise;
1-Sisli Mağara
2-Sesli Mağara
3-?
Bu mağaralar derebeylere aittir. Yumuşak kayalar oyulmak suretiyle inşa edilmişlerdir. Bunlardan bir tanesi üç katlıdır. Kasabamıza adını veren ve ilk yerleşen komutan Ayaz Bey’in aldığımız bilgilere göre bunun bir komutan olduğu ölümünün hicri 1189 Miladi 1775 yılına tekabül ettiğidir. Kasabamızın kesin bilinen tarihi 300 yıllık bir geçmişe sahiptir. Bu tarihten önceki dönemlere ait kesin bir bilgi olmamasına rağmen 700 yıl öncesine ait mezar taşları bulunmuştur. Ayaz Ağa’dan sonra köye üç aile yerleşmiştir. Bunlar;
1-Alaybey oğulları
2-Çavuş oğulları
3-Sipahi oğullarıSipahi oğulları lakaplı sülalenin Cumhuriyet öncesine kadar padişahtan maaş aldıkları bilinmektedir. Kasabamız sınırları içinde kalan ve geçmişten günümüze kadar sosyal hayatın hiç bitmediği yerler vardır. Bu yerler; Suludam, Manastır, Dikmendir. Tarihi eserler olarak; 1890 Yılında yapılmış yukarı mahallede beir adet cami, Dikmen de kale, Alafas mevkisinde mağaralar, Sivri tepe diye adlandırılan bölgede bir mezar olup, bu mezarın bir yatır olduğu söylenmektedir. Buraya Konakkale halkının yağmur duasına geldiği görülmüştür.
Kasabamız ormanlarla kaplı arazisi çoktur. Dağların ortalama yüksek kesimleri çamlarla kaplıdır. Dağların eteklerinde orman altı bitkileri vardır. Dağlarda yer yer meşe ağaçları mevcuttur.Çay kenarlarında selvi ve söğüt ağaçları bulunmaktadır.Bitki ve ağaç çeşidinin fazla olmasıyla , Konya'ya özgü sayılan kuraksal bir görüntü yoktur.Özellikle ilkbaharda ve yazın bu zenginliğe tanık olmak mümkün.

Yer şekilleri bakımından Konya’dan ayrılan Ayaslar yüksek ve sarp bir yapığa sahiptir.bu yer şekillerin sonucunda sulama güçlüğü kuraklığı doğurmakta ve bitki örtüsü azaltmaktadır.Genellikle bu gibi alanlarda tahıl üretimi yapılmaktadır.Şu an yapılmakta olan Çat göleti ile bu alanların yok olacağı ve yeşil alanların daha da artacağını söyleyebiliriz.Aşağıda verilen toprak kullanımın yüzdelerine bakıldığında ormanlar bakımından zengin bir alandayız.İkinci sırada ise tarla ziraatını görmekteyiz.Bu iki rakama bakıldığında ormanların tarla yapım için tahrip edilmediğini görmekteyiz.Diğer oranlardan meyveciliğin ilerleyen zamanlarda dahada artacağını , önem kazanacağını söyleyebiliriz


TOPRAK KULLANIM YÜZDELERİ

Kasaba ekonomisi gelişen teknolojiye zamanın koşullarına göre değişim göstermektedir. Önceleri ekonomi tamamen kuru tarıma dayanmakta idi. En çok yetiştirilen bitkiler; buğday, arpa, yulaf, nohut, mercimek idi. Bunlar tarlaya öküzle sabanla ekilir ve kavrama denilen el orağıyla biçilirdi. O zamanlarda ekinlere gübre atılmadığı için fazla büyümez ve bu yüzden sıyırma orağa gelmezdi. Buğdaylar el orağıyla biçildikten sonra sap kağnıları denilen kanallı kağnılarla harmana getirilip orada yayılır ekinlerin üzerine dövenle dolaşılıp ekinler ezilir taneler samanda aynı yere toplanır, daha sonra yabayla savrulup saman bir yana savrulur, taneler olduğu yerde kalırdı. Eskiden pancar, şimdiki gibi ticari amaçlı yetiştirilmezdi. Pancarın pekmezini yapıp kışın sofralarına koymak için yetiştirirlerdi. Ayrıca lahana, pırasa, nohut, fasulye mercimek tarhanada kış yiyeceklerindendi. Eski zamanlarda küçük baş hayvancılık çoktu. Bunlara ilaveten taşımacılık ve meyvecilikte vardı.Günümüzde ise; Kasaba halkının büyük bir çoğunluğu SSK ve Bağ kurdan emekli olarak kasabada sakin bir hayat sürmektedir. Kasaba halkına hizmet veren bir çok esnaf vardır. 8 adet bakkal, 2 manifaturacı, 3 berber, 7 Marangoz, 3 demir doğrama,1 mobilyacı, 1 veteriner, 1 elektrik tesisatçısı, 6 kıraathane, 1 kasap, 2 su tesisatçısı ve belediye de dahil olmak üzere 4 adet otobüs işletmecisi 2 adet dolmuş vardır. Kasabamızı Çarşamba günü kurulan pazarda halkımız hem ürettiği malları satmakta hem de günlük ihtiyaçlarını karşılamaktadır.Kasabamız maden yönünden de zengindir. Halen işletilen Kara çamur mevkisinde fayans madeni, Karaarslan mevkisinde çıkartılan cam ve porselen madenleri bulunmaktadır. Kasaba halkının bazı aileleri arıcılıkla uğraşmaktadır. Ekonomisi tamamen köyden bağımsız gelirini Devletten alan kişi sayısı ve çalıştığı iş kolları şu şekildedir;

 Kasaba 1972 yılına kadar muhtarlıkla yönetilmiştir. Kuruluşundan belediye oluncaya kadar muhtarlık yapan kişiler şunlardır: 1. Hacı Molla
2. Cafer Hoca
3. Gubuk Ahmet
4. Bela Mehmet
5. Hakkı Altunel
6. Ahmet Sümer
7. Mustafa Gülüm
8. Mahmut Ünver
9. İsmail Sarı
10. Mevlüt Akyel
11. İbrahim Demircan
12. Bekir Akay
13. Şakir Duman
14. Şehabettin Karaman
15. Kemal Altunel
Kasaba üç mahalleden oluşmaktadır. Belediye kuruluşundan bu güne kadar mahalle muhtarlığı yapan kişilerin isimleri:

Kasabanın muhtarlıktan belediye idaresine geçişi 1972 yılı Haziran ayında yapılan seçimlerle olmuştur.Kasabamız 1972-1973 yılında Demokrat Parti'den Mustafa Coşkun'un başkanlığında siyasi hayata girmiştir. Mustafa Coşkun'la ilk belediye idaresi kurulduktan sonra büyük sıkıntılarla başkanlık hayatına atılmış ve kasabanın ilk düzenli yapılaştırma çalışmaları yapmıştır. 1973 yılında ki seçimlerde Mustafa Coşkun tekrar adaylığını koymuş ve Adalet Partisinden tekrar belediye başkanı olmuştur. Bu seçimlerde Halk Partisi'nden Boyacı Ahmet de aday olmuş fakat kazanamamıştır. 1977 yılındı MSP'den Mustafa Ateş, Adalet Partisinden Mustafa Coşkun tekrar aday olmuştur. Bu seçimlerde yine AP kazanmıştır. Mustafa Coşkun 1980 ihtilalinde başkanlığını Ali Akiz'e devrederek siyaset sahnesinden çekilmiştir. Ali Akiz 1982 yılına kadar ihtilal reisliği sürdürmüştür. 1982 yılında da Ali Akiz belediye başkanlığını Mehmet Açıkgöz'e devretmiştir.Belediye Başkanları ve Yaptığı Faaliyetler :

1. Mustafa Coşkun (1972-1980)
* Mezarlığın etrafı duvarla çevrilmiştir.
* Halen kullanılan belediye binası yapılmıştır.
* Alafas mevkiinde su kanalları yapılmıştır.
*Yollar istimlak edilmiş ve yolları betonlama işleri gerçekleştirilmiştir.
* Köprüler yapılmıştır.
* Kapalı şebekeyle, içme suyu şebekesi döşenmiştir.
* Ağaç olan elektrik direkleri demire çevrilmiştir.
*Almanya'dan hibe olarak bir adet Mercedes otomobil getirilmiştir.
* Yukarı caminin çatısı değiştirilmiştir.
* Köy içindeki dereler kapatılmıştır.

2. Ali Akiz (1980-1982)
* Ali Akiz ihtilal dönemi başkanı olduğu için pek fazla icraat gerçekleştirememiş, sadece şu anda kasaba meydanında bulunan Atatürk Anıtı dikilmiştir.

3. Mehmet Açıkgöz (1984-1989)
* Bir adet yolcu otobüsü getirilmiştir.
* Kanalizasyon döşenmiştir.
* Yeni belediye binası yapılmıştır.
* Bir adet kepçe alınmıştır.
* Yukarı mahalleye belediye lojmanı yapılmıştır.
* Kasabanın girişine asfalt dökülmüştür.
* İlköğretim okulunun temeli atılmıştır.

4. Memiş Aydın (1989-1999)
* Ara yollara taş döşenmiştir.
* Çat göletinin temeli atılmış ve dolgusu döşenmiştir.
* Alafas göleti belediyenin kendi imkanları ile
yapılmıştır.
* Telefon santralı kurulmuştur.
* Bir adet itfaiye arabası alınmıştır.
* Cenaze yıkama arabası alınmıştır.
* İkinci yolcu otobüsü getirilmiştir.
* Traktör ve Paletli kepçe alınmıştır.
* Kasabaya verici Çanak Anten sistemi getirilmiştir.
* Belediye Teşkilatına ilk Bilgisayar sistemi getirilmiştir.  

5. Adem Açıkgöz (1999-2004 )
* İçme suları arıtılmıştır.
* Yıpranan yolların asfalt çalışmaları yapılmıştır.
* Çevre düzenlemesi yapılmıştır.
*Belediyenin arkasına ve yukarı caminin arkasına tuvalet yapılmıştır.
*Çarşamba günleri pazar kurulmaya başlanmıştır.
*Üzücü bir kaza sonucunda ana yolla kasisler yapılmıştır.
* Vakıf arazileri Halka satılmıştır.
* Düğünlerdeki çeyiz adetini kaldırmıştır.

5. Bayram Çavdar (2004-…… )
* Kasaba yolları düzenlenmiştir.
* Tarlalara gidebilmek için arazi yolları açılmıştır. Özellikle aşağı öz mevkisi
* Kasabamızın içme suyu problemi çözülmüştür.
* Kanalizasyon sistemi Kasabamızın içinden geçen çaya akmakta idi Kasaba dışına alınmıştır. 
* Elektrik şebekesi yeniden düzenlendi.
* Kasabamızın santrali dijital sisteme geçirildi.
* Kasabamıza Türkcell vericisi kurulmuştur.
* İzinsiz yapılan Yapılar yıkılmıştır.
Hizmetleri devam etmektedir.